Kabinet zet crisiswetgeving in tegen netcongestie: dit verandert er

Wat is er gebeurd

Het kabinet zet crisiswetgeving in, vergelijkbaar met de Crisis- en herstelwet, om de uitbreiding van het elektriciteitsnet te versnellen en netcongestie sneller aan te pakken. Dat maakte het kabinet begin deze maand bekend na de ministerraad van 11 september 2026; verschillende vakmedia, waaronder advocatenkantoor Wieringa, beschreven de maatregelen in detail in de week erna.

De crisiswetgeving bestaat uit vier onderdelen. Provincies worden het standaard bevoegd gezag voor 110- en 150kV-hoogspanningsprojecten, wat de vergunningverlening met enkele maanden tot twee jaar kan versnellen. Hoog- en middenspanningsstations kunnen zonder vergunning worden uitgebreid, met behoud van milieueisen. Ondergrondse hoogspanningskabels worden uitgezonderd van de mer-beoordeling (milieueffectrapportage); bovengrondse lijnen blijven daaraan wel onderworpen. En vanaf 1 oktober 2026 gaat beroep tegen elektriciteitsprojecten direct naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, zonder voorafgaande procedure en met een uitspraaktermijn van zes maanden.

Belangrijk om te benoemen: de wetgeving moet nog definitief door het parlement worden goedgekeurd. Dit is dus een aangekondigd plan, geen aangenomen wet.

Wat betekent dit voor jouw huishouden

Deze maatregelen grijpen vooral aan bij de fysieke uitbreiding van het elektriciteitsnet door netbeheerders, niet bij de wachtrij voor jouw individuele aansluiting. Merk je nu vertraging bij het aanvragen van een zwaardere aansluiting voor een warmtepomp, laadpaal of grotere zonnepaneleninstallatie, dan verandert dat niet van vandaag op morgen. Het doel is wel dat de onderliggende capaciteitsuitbreidingen sneller gerealiseerd worden, wat er op de langere termijn (jaren, niet maanden) aan kan bijdragen dat wachttijden korter worden.

Netcongestie blijft dus voorlopig relevant voor huishoudens die veel stroom terugleveren of juist extra vermogen nodig hebben. De regionale verschillen zijn daarbij groot: in sommige provincies loop je tegen langere wachttijden aan dan in andere. Wat je in de tussentijd binnen je eigen aansluiting kunt doen, lees je in ons artikel over netcongestie en pieken afvlakken met een thuisbatterij.

Wat kun je nu doen

Wil je weten of netcongestie in jouw regio meespeelt, raadpleeg dan de congestiekaart van je regionale netbeheerder (bijvoorbeeld Liander, Enexis of Stedin) voordat je een zwaardere aansluiting aanvraagt. Speelt netcongestie in jouw gebied, dan kan een dynamisch energiecontract in combinatie met een thuisbatterij helpen om minder afhankelijk te zijn van de momenten waarop het net vol zit. Vergelijk in dat geval een paar aanbieders op voorwaarden en tarieven voordat je kiest.